ΚΑΛΩΣΗΡΘΑΤΕ

Ο ΙΑΤΡΟΣ

ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ

ΤΟ ΙΑΤΡΕΙΟ

ΑΡΘΡΑ

ΕΡΓΑΛΕΙΑ

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

VIDEOS

ΓΝΩΡΙΣΤΕ ΤΟ ΣΩΜΑ ΣΑΣ

Λίγα λόγια εισαγωγικά…

Η μήτρα (αρχαιοελληνικός όρος: «ὑστέρα») είναι ένα όργανο με σχήμα ανεστραμμένου αχλαδιού και αποτελεί μέρος του αναπαραγωγικού συστήματος της γυναίκας.

Πρόκειται για ένα κοίλο όργανο (= όργανο με κοιλότητα). Η κοιλότητα της μήτρας ονομάζεται ενδομητρική κοιλότητα και εντός αυτής αναπτύσσεται προστατευμένο το μωρό κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης.

Η ενδομητρική κοιλότητα έχει σχήμα ανάποδου τριγώνου. Στις γωνίες του τριγώνου της ενδομητρικής κοιλότητας απαντώνται τρεις οπές. Η οπή που συναντάμε στην κάτω γωνία ονομάζεται έσω τραχηλικό στόμιο και συνδέει την ενδομητρική κοιλότητα μέσω του ενδοτραχηλικού σωλήνα με τον κόλπο. Στις δύο πάνω γωνίες του τριγώνου συναντάμε τα σαλπιγγικά στόμια.

Ας θυμηθούμε την ανατομία της μήτρας…

Ο αρχαιοελληνικός όρος, με τον οποίο περιγραφόταν η μήτρα είναι «υστέρα».

Η μήτρα είναι ένα κοίλο όργανο (δηλαδή περικλείει στο εσωτερικό της κοιλότητα). Τα τοιχώματα της κοιλότητας αυτής αποτελούνται κατά κύριο λόγο από μυϊκό ιστό και σε μικρότερο ποσοστό από συνδετικό ιστό (έτσι ονομάζεται το είδος αυτό του ιστού, που βασική λειτουργία έχει τη σύνδεση των ιστών και των οργάνων του σώματος, αλλά και τη στήριξή τους).

Τι είναι οι σάλπιγγες;

Το γεννητικό σύστημα της γυναίκας, όπως φαίνεται και στην παρακάτω εικόνα, αποτελείται σχηματικά από:

•    τις ωοθήκες, οι οποίες είναι και η έδρα ωρίμανσης των εκεί αποθηκευμένων ανώριμων ωαρίων
•    τις σάλπιγγες
•    τη μήτρα, στην κοιλότητα της οποίας αναπτύσσεται προστατευμένο το έμβρυο μετά από τη γονιμοποίηση

Τι είναι το σαλπιγγικό επιθήλιο;

Σαλπιγγικό επιθήλιο ονομάζεται ο ιστός, που καλύπτει εσωτερικά τον αυλό της σάλπιγγας, μέσα στον οποίο κινούνται τα ωάρια και τα σπερματοζωάρια.

Αν κόψουμε κάθετα μία σάλπιγγα και παρατηρήσουμε τη διατομή της θα διακρίνουμε σχηματικά, όπως φαίνεται και στην παρακάτω εικόνα, πως αυτή αποτελείται από τα εξής κατά σειρά στρώματα:

Ολίγα εισαγωγικά…

Πρόκειται για δύο υπόλευκα («λευκωπά») όργανα με σχήμα αμυγδάλου, των οποίων η επιφάνεια παρουσιάζεται ανομοιόμορφη, καθότι φέρουν συνήθως μικρά εξογκώματα.

Κατά τη διάρκεια της αναπαραγωγικής ηλικίας της γυναίκας οι ωοθήκες έχουν μήκος 3 έως 5 εκατοστά περίπου, αλλά μετά την εμμηνόπαυση «συρρικνώνονται» και εμφανίζονται ατροφικές.

Οι ωοθήκες εντοπίζονται εκατέρωθεν της μήτρας πλησίον των κοιλιακών σαλπιγγικών στομίων, όπως φαίνεται στην παρακάτω εικόνα.

Τι είναι το ωχρό σωμάτιο;

Το ωχρό σωμάτιο είναι ένα προσωρινό όργανο, που σχηματίζεται επί της ωοθήκης στα μέσα του κύκλου, το οποίο παράγει ορμόνες και συγκεκριμένα κατά κύριο λόγο προγεστερόνη.

Ολίγη από ιστορία…

Ο πρώτος, που παρατήρησε το σχηματισμό αυτό σε ωοθήκη αγελάδας ήταν ο Ολλανδός ανατόμος Regnier de Graaf (1641 – 1673), ενώ τη λειτουργία του οργάνου αυτού ως έδρα παραγωγής ορμονών περιέγραψε πρώτος ο Γερμανός Γυναικολόγος Ludwig Fraenkel (1870 - 1951).

Ο εμμηνορρυσιακός κύκλος, ρυθμίζεται με βάση ορμονικά ερεθίσματα και καθορίζει τις γόνιμες ημέρες της γυναίκας.
Ως έμμηνη ρύση, όπως είναι και το επίσημο όνομα της περιόδου, ορίζουμε την εκκροή αίματος, εκκρίσεων και κατεστραμένου βλεννογόνου του ενδομητρίου από τον κόλπο, η οποία επαναλαμβάνεται κυκλικά περίπου μία φορά το μήνα.

Ο εμμηνορρυσιακός κύκλος «ρυθμίζεται» από ορμόνες, που παράγονται από εξειδικευμένες περιοχές του εγκεφάλου (υποθάλαμος – GnRH, υπόφυση – FSH και LH), αλλά και από τις ωοθήκες (οιστρογόνα και προγεστερόνη)

Οι ορμόνες αυτές κατά τη διάρκεια των τριών φάσεων του κύκλου (Ωοθυλακική – Ωοθυλακιορρηξία – Ωχρινική) παρουσιάζουν διακυμάνσεις, οι οποίες απεικονίζονται σχηματικά στο παρακάτω διάγραμμα.

Τι είναι ορμόνες;

Ο όρος ορμόνη είναι διεθνής (αγγλιστί «hormones») και προέρχεται από την ελληνική λέξη «ορμώ» ( = θέτω σε κίνηση, ξεκινάω).

Οι ορμόνες παράγονται από εξειδικευμένα όργανα του σώματος, τα οποία ονομάζονται αδένες και δια του αίματος μεταφέρονται σε όργανα «στόχους», τα οποία εντοπίζονται μακριά από τους αδένες.

Όταν οι ορμόνες έλθουν σε επαφή με το «όργανο – στόχο», τότε ενώνονται με συγκεκριμένες δομές, που εντοπίζονται στα κύτταρα του οργάνου αυτού. Οι δομές αυτές ονομάζονται υποδοχείς.

Η απελευθέρωση του ωαρίου από τις ωοθήκες

Περί τα μέσα του κύκλου απελευθερώνεται δια της ωοθυλακιορρηξίας ένα (συνήθως) ωάριο από τις ωοθήκες της γυναίκας και εισέρχεται στις σάλπιγγες. Η απελευθέρωση του ωαρίου καθορίζει και το πότε η γυναίκα βρίσκεται στις λεγόμενες «γόνιμες ημέρες» της.

Αν εκεί «συναντηθεί» με ζωντανά σπερματοζωάρια, τότε ενώνεται με ένα από αυτά και επιτυγχάνεται η γονιμοποίησή του. Αν όμως η «συνάντηση» αυτή δεν λάβει χώρα εντός 12 έως 24 το πολύ ωρών, τότε το ωάριο εκφυλίζεται και χάνεται (βλ. εικόνα).